Voor de eerste bijeenkomst van mijn nieuwe studiegroep kregen we een bijzondere opdracht: "Zet een oude kunst letterlijk en/of figuurlijk op een voetstuk." Een thema waar je alle kanten mee op kunt. Ik besloot om zowel het voetstuk als de oude kunst letterlijk én figuurlijk in mijn creatie te verwerken.
Kintsugi: schoonheid in wat gebroken is
Mijn voetstuk maakte ik van twee oude vazen die ik bij de kringloop vond. Ik lijmde ze op elkaar en één van de vazen heb ik bewust gebroken. Daarna kwam het spannende deel: de vaas herstellen volgens het principe van kintsugi, de Japanse kunst van het herstellen van gebroken keramiek waarbij de breuklijnen juist zichtbaar worden gemaakt. Niet verbergen wat gebroken is, maar het onderdeel laten worden van het verhaal.
En voor wie denkt dat je dat ‘even’ doet: kintsugi is echt heel erg moeilijk! Juist dat vond ik achteraf eigenlijk wel mooi. Herstellen vraagt tijd, aandacht en geduld. En het wordt niet meer precies zoals het was. Het wordt iets nieuws, mét de sporen van wat eraan voorafging.
Van knol tot uitgebloeide bloem
Op mijn kintsugi-voetstuk maakte ik vervolgens een bloemwerk met als titel: De kunst van het ouder worden. Daarvoor gebruikte ik dahlia’s in verschillende fasen van hun bestaan: de knol, de knop, de bloem in volle bloei én de uitgebloeide bloem.
De knol ziet er misschien niet direct spectaculair uit, maar alles zit er al in. Het begin van nieuw leven. Dan verschijnt de knop: vol verwachting en belofte. Daarna de dahlia op haar hoogtepunt, groot, kleurrijk en uitbundig bloeiend. En uiteindelijk verandert ook die bloem. De blaadjes vallen, de vorm wordt anders en de frisheid verdwijnt.Maar betekent dat dat de schoonheid ook verdwenen is? Voor mij niet.
Iedere levensfase heeft zijn eigen schoonheid
Dat werd eigenlijk de kern van mijn creatie. We zijn geneigd om vooral de perfect bloeiende bloem mooi te vinden. Maar juist wanneer je alle stadia naast elkaar ziet, ontstaat er een heel ander beeld. De knol, de knop, de volle bloem en de uitgebloeide dahlia horen bij elkaar. Geen enkele fase kan zonder de andere bestaan. En iedere fase heeft iets eigens.
Misschien geldt dat voor onszelf eigenlijk net zo. Ouder worden betekent veranderen. Er komen letterlijk en figuurlijk barstjes en sporen bij. Niet alles blijft glad, strak en ongeschonden. Maar die sporen vertellen ook waar je geweest bent, wat je hebt meegemaakt en wie je bent geworden.
There is a crack in everything…
Tijdens het maken moest ik denken aan Anthem van Leonard Cohen. Aan zijn bekende gedachte dat juist door de barsten het licht naar binnen kan komen. Dat sluit voor mij prachtig aan bij kintsugi én bij de dahlia’s in hun verschillende levensfasen. Niet streven naar het verbergen van imperfectie of vergankelijkheid, maar juist kijken naar wat daarin mooi kan zijn.
En misschien is dát wel de kunst van het ouder worden. Niet proberen om iedere barst weg te poetsen, maar ze onderdeel laten zijn van het geheel ?
Ik vond het een ontzettend leuke opdracht om over na te denken én om te maken. Zo’n opdracht waarbij materiaal, techniek, bloemen en betekenis uiteindelijk ineens allemaal bij elkaar komen.
Creating Happiness. Ook met een barstje.
